مقدمه
اسید کلریدریک چیست؟ اسید کلریدریک که با نامهای اسید هیدروکلریک یا Hydrochloric Acid نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین اسیدهای معدنی در صنایع شیمیایی است. این ماده با فرمول شیمیایی HCl، محلول گازی هیدروژن کلرید در آب است و به دلیل خاصیت اسیدی قوی، در طیف وسیعی از صنایع مورد استفاده قرار میگیرد.
در این مقاله از آیسان شیمی بهصورت کامل بررسی میکنیم که HCl چیست، چه خواصی دارد، چگونه تولید میشود، در چه صنایعی کاربرد دارد و هنگام خرید و نگهداری آن باید به چه نکاتی توجه کرد.

اسید کلریدریک چیست؟
اسید کلریدریک چیست؟
اسید کلریدریک یک اسید معدنی قوی، بیرنگ و با بوی تند است که در آب بهطور کامل یونیزه میشود. این ماده یکی از پرمصرفترین اسیدهای صنعتی در جهان محسوب میشود و در فرآیندهای تولیدی، آزمایشگاهی و حتی برخی صنایع غذایی کاربرد دارد.
در حالت خالص، گاز هیدروژن کلرید (HCl) بیرنگ است، اما وقتی در آب حل میشود، محلول اسیدی قوی تشکیل میدهد که همان اسید کلریدریک است.
فرمول شیمیایی و ساختار HCl چیست؟
فرمول شیمیایی اسید کلریدریک HCl است. این ترکیب از یک اتم هیدروژن و یک اتم کلر تشکیل شده است. در آب، این مولکول به یونهای H⁺ و Cl⁻ تفکیک میشود که همین موضوع باعث قدرت اسیدی بالای آن میشود.
قدرت اسیدی بالا، واکنشپذیری زیاد و توانایی حل کردن فلزات و رسوبات، این ماده را به یکی از اسیدهای پایه صنعتی تبدیل کرده است.
جدول مشخصات کامل اسید کلریدریک
| ویژگی | توضیحات |
| نام فارسی | اسید کلریدریک |
| نام انگلیسی | Hydrochloric Acid |
| نام دیگر | اسید هیدروکلریک |
| فرمول شیمیایی | HCl |
| جرم مولی | 36.46 g/mol |
| حالت فیزیکی | مایع (محلول در آب) |
| رنگ | بیرنگ تا زرد کمرنگ |
| بو | تند و زننده |
| چگالی (۳۷٪) | حدود 1.19 g/cm³ |
| pH | کمتر از 1 |
| نقطه جوش | وابسته به درصد |
| حلالیت در آب | کاملاً محلول |
| درصد رایج صنعتی | 30٪ تا 37٪ |
| خاصیت | اسید قوی |
| خورندگی | بالا |
| واکنش با فلزات | تولید گاز هیدروژن |
| کاربرد اصلی | صنایع شیمیایی و فلزی |
| لوزی خطر | خورنده و تحریککننده |
| شرایط نگهداری | ظروف مقاوم به اسید |

جدول مشخصات کامل اسید کلریدریک
خواص اسید کلریدریک
خواص اسید کلریدریک باعث شده این ماده در بسیاری از فرآیندهای صنعتی نقش کلیدی داشته باشد. مهمترین خواص آن عبارتاند از:
این اسید قدرت یونیزاسیون بسیار بالایی دارد و در آب تقریباً بهطور کامل تفکیک میشود. همین موضوع باعث میشود در واکنشهای شیمیایی عملکرد سریعی داشته باشد.
از نظر فیزیکی، اسید کلریدریک مایعی شفاف و فرّار است که بخارات آن میتواند تحریککننده سیستم تنفسی باشد. همچنین خاصیت خورندگی بالایی دارد و میتواند با فلزات واکنش دهد.
کاربرد اسید کلریدریک در صنایع مختلف
اسید کلریدریک صنعتی
در صنایع فولاد، از اسید کلریدریک برای اسیدشویی و حذف زنگزدگی سطح فلزات استفاده میشود. این فرآیند باعث آمادهسازی سطح برای پوششدهی یا آبکاری میشود.
در صنایع شیمیایی، HCl برای تولید ترکیباتی مانند کلریدها، پلیوینیل کلراید (PVC) و سایر مواد شیمیایی کاربرد دارد.
اسید کلریدریک آزمایشگاهی
در آزمایشگاهها، از اسید کلریدریک برای تنظیم pH، انجام واکنشهای شیمیایی و آنالیزهای مختلف استفاده میشود. این نوع معمولاً دارای خلوص بالاتری است.
کاربرد در صنایع غذایی
در برخی فرآیندهای کنترلشده، از اسید کلریدریک برای تنظیم اسیدیته یا تولید افزودنیهای غذایی استفاده میشود.
کاربرد در تصفیه آب
اسید کلریدریک برای تنظیم pH آب و حذف رسوبات آهکی در سیستمهای صنعتی کاربرد دارد.
درصد اسید کلریدریک
درصد اسید کلریدریک نشاندهنده میزان HCl موجود در محلول است. رایجترین درصدهای موجود در بازار عبارتاند از:
- 30 درصد
- 33 درصد
- 35 درصد
- 37 درصد (غلظت بالا)
انتخاب درصد مناسب به نوع کاربرد بستگی دارد.
تولید اسید کلریدریک
تولید اسید کلریدریک معمولاً از طریق واکنش مستقیم گاز هیدروژن و کلر انجام میشود. در این فرآیند، گاز هیدروژن کلرید تولید شده و سپس در آب جذب میشود.
همچنین این اسید بهعنوان محصول جانبی در برخی فرآیندهای کلرآلکالی نیز تولید میشود.
کنترل دما و خلوص مواد اولیه در کیفیت نهایی محصول بسیار مؤثر است.

کاربرد اسید کلریدریک در صنایع مختلف
لوزی خطر اسید کلریدریک
اسید کلریدریک دارای لوزی خطر NFPA است که نشاندهنده خطرات زیر میباشد:
- خطر سلامتی: بالا (تحریککننده و خورنده)
- خطر اشتعال: پایین
- خطر واکنشپذیری: متوسط
تماس مستقیم با پوست یا چشم میتواند باعث سوختگی شیمیایی شود.
ایمنی و نگهداری اسید کلریدریک
ایمنی و نگهداری اسید کلریدریک اهمیت زیادی دارد. نکات مهم شامل:
- استفاده از دستکش، عینک و لباس محافظ
- نگهداری در ظروف پلیاتیلنی مقاوم
- دور از فلزات واکنشپذیر
- تهویه مناسب محیط
رعایت این موارد از بروز حوادث جلوگیری میکند.
قیمت اسید کلریدریک
قیمت اسید کلریدریک به عواملی مانند:
- درصد خلوص
- نوع بستهبندی
- حجم سفارش
- شرایط بازار
بستگی دارد. برای اطلاع از قیمت بهروز، میتوانید با کارشناسان فروش آیسان شیمی تماس بگیرید.
خرید اسید کلریدریک از آیسان شیمی
اگر به دنبال خرید اسید کلریدریک صنعتی یا آزمایشگاهی با کیفیت تضمینی هستید، آیسان شیمی تأمینکننده معتبر مواد شیمیایی صنعتی است. ما انواع اسید هیدروکلریک را با آنالیز معتبر و بستهبندی استاندارد عرضه میکنیم.
همچنین میتوانید سایر اسیدها و مواد شیمیایی مورد نیاز صنایع خود را در بخش محصولات سایت مشاهده کنید.
جمعبندی
در این مقاله بررسی کردیم که اسید کلریدریک چیست، چه خواصی دارد و چرا یکی از مهمترین اسیدهای صنعتی محسوب میشود. از کاربرد در صنایع فولاد و شیمیایی گرفته تا تنظیم pH و تصفیه آب، این ماده نقش گستردهای در صنعت دارد. رعایت اصول ایمنی و انتخاب درصد مناسب، در استفاده صحیح از این اسید اهمیت زیادی دارد.
برای دریافت مشاوره تخصصی، اطلاع از قیمت و خرید اسید کلریدریک، با تیم فروش آیسان شیمی در ارتباط باشید.